1-ΕΡΗ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΙΔΟΥ,

ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΓΕΝΝΑΤΑΣ: Η ΧΩΡΑ ΔΕΝ ΘΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΣΕ ΔΥΟ ΔΕΚΑΕΤΙΕΣ

3:14:00 μ.μ. Eri Christoforidou 0 Comments


Γεράσιμος Γεννατάς. Μία πολυσχιδής προσωπικότητα με πολλές αρετές. Ένας καλλιτέχνης με γνώσεις, παιδεία, πολιτισμό. Ένας άνθρωπος με ευαισθησίες, καλοσύνη και υπομονή. Ένας Έλληνας πολίτης που ανησυχεί για την χώρα του και δε φοβάται να μιλήσει ανοιχτά για αυτά που τον προβληματίζουν.

Τον συναντήσαμε στο Blackbox, όπου ανεβάζει αυτό το διάστημα τη γνωστή πλέον σε όλους πολιτική επιθεώρηση "Πατριδογνωσία ή Τίποτα δεν είναι για συγγνώμη". Ολοκληρώσαμε τη συνέντευξη και μείναμε με μία "πικρή" μα συνάμα τόσο "γλυκιά" γεύση. Ας είναι. Ούτως ή άλλως έτσι είναι η ζωή, όμορφη και άσχημη μαζί, όπως λέει και ο ίδιος ο καλλιτέχνης. 

Πατριδογνωσία ή τίποτα δεν είναι πια για συγγνώμη. Από που προκύπτει ειδικά ο εναλλακτικός τίτλος;

Είναι ένας μικρός στίχος από το "Σύννεφο με Παντελόνια" του Βλαντιμίρ Μαγιακόφσκι.  Αν μας έλεγε  κάποιος μία συγγνώμη για αυτό που υφιστάμεθα ως χώρα θα αρκούσε; Φυσικά κανείς δεν ζητάει συγγνώμη, αλλά ακόμη και αν ζητούσε αυτό θα αρκούσε; Βέβαια ο Μαγιακόφσκι το είχε γράψει για πολύ πιο μεγάλα πράγματα από τα δικά μας. 

Το ανθρώπινο πλάσμα γενικώς υφίσταται μία ανελέητη επίθεση για να αποτινάξει από πάνω του όλη του την ανθρωπιά και να γίνει απλώς ένα μυρμήγκι που καταναλώνει προϊόντα. Δυστυχώς το σύστημα που το κάνει αυτό το πράγμα είναι πάρα πολύ δυνατό. Είμαστε πολύ ανήμποροι αλλά προσπαθούμε (γελάει).  


Γιατί  μία πολιτική επιθεώρηση... τσέπης; Τι ακριβώς σημαίνει αυτό;

Τις δύο πρώτες χρονιές που η παράσταση παιζόταν στην Αθήνα, σε συνεχή βάση, έρχονταν αρκετοί θεατές κατά καιρούς να μας ευχαριστήσουν.  Έλεγαν ότι κουβαλούσαν, κατά κάποιο τρόπο, την παράσταση μαζί τους και αυτό για μέρες. Την συζητούσαν και αναφέρονταν σε αυτά που η παράσταση πραγματεύεται. Μας έλεγαν ότι ήταν σαν να την είχαν στην τσέπη τους. Αυτό ήταν πολύ συγκινητικό για εμάς και το κρατήσαμε. 

Πως γεννήθηκε η ιδέα για αυτή την παράσταση;

Από όλο αυτό που συμβαίνει γύρω μας. Παρόλο που το σήμερα είναι τόσο τραγικό και δυσβάσταχτο, η παράσταση προσπαθεί να μην επικεντρωθεί τόσο πολύ στο σήμερα. Αναρωτιέται αν όλο αυτό καλύπτει χρονικά μια πιο μεγάλη απόσταση. Παρατηρούμε με πολύ μεγάλη θλίψη ότι οι εκάστοτε εξουσίες, όποιες και αν είναι αυτές, προσπαθούν με τους ίδιους τρόπους να ταλανίσουν τις μικρές ψυχές μας και προσπαθούν να οδηγήσουν αυτό το ανθρώπινο πλασματάκι στο να πετάξει από πάνω του ότι ανθρωπιά έχει, να γίνει ένα πλάσμα που δεν έχει ψυχή και καταναλώνει προϊόντα χωρίς κανέναν λόγο. 

Αυτή η παμπόνηρη εξουσία του πλασάρει διάφορα άλλα μέσα από τα οποία, αυτό το καημένο πλάσμα, νομίζει ότι ανακαλύπτει ξαφνικά τον εαυτό του. Αυτά μπορεί να είναι το ποδόσφαιρο, οι θρησκείες, τα κόμματα ή το πιο σημαντικό, το χρήμα. Το οδηγεί στον ετεροπροσδιορισμό. Δεν έχει τον εαυτό του, δεν έχει δηλαδή τη γνώση, την παιδεία, τη μόρφωση, την κοινωνικότητα. Αν δεν τα έχει όλα αυτά δεν ξέρει ποιος είναι και ξαφνικά ανακαλύπτει ότι είναι κάτι μέσα από κάτι άλλο.

Ωστόσο, κατά τη διάρκεια της παράστασης διαβάζετε ένα κείμενο του Θουκυδίδη όπου αναφέρεται ρητά πως θα έπρεπε να συμπεριφέρονται οι πολίτες. Σύμφωνα με το κείμενο αυτό είναι πάρα πολύ εύκολο να τηρήσει κανείς τους νόμους... 

Αντ' αυτού εμείς λέμε ποιος θα νικήσει ποιον. Ξέρεις τι γίνεται; Το άλλο είναι πολύ πιο εύκολο. Γίνεσαι για παράδειγμα οπαδός μιας ομάδας, μιας οποιαδήποτε αγέλης και δεν έχεις να κάνεις τίποτε παρά να φωνάζεις ότι η δική σου η αγέλη είναι καλύτερη από τις άλλες.


Αυτό έχει να κάνει με τον πολιτισμό...

Όχι! Γιατί το λες αυτό! (Γελάει). Ο άνθρωπος παγκοσμίως δέχεται μία ανελέητη επίθεση για να βγάλει από την πλάτη και να απεμπολήσει από την ψυχή του την ανθρωπιά του και να γίνει ένας πίθηκος με πιστωτικές κάρτες. Δυστυχώς τα καταφέρνουν με πολλούς τρόπους. Παρατηρείς κοινωνίες με ελάχιστη κοινωνική συνείδηση. Άνθρωποι μοναχικοί που το μόνο που τους ενδιαφέρει είναι ο εαυτούλης τους και το πως θα επιβιώσουν. 

Επιστρέφοντας στο έργο... Ποια κριτήρια αποτέλεσαν παράγοντα επιλογής των συγκεκριμένων κειμένων που παρουσιάζονται στην παράσταση;

Έχεις να διαλέξεις μεταξύ εκατομμυρίων πραγμάτων γιατί, ευτυχώς, το ανθρώπινο πνεύμα ως αντίβαρο, ως μια άλλη δύναμη σε αυτή την επέλαση και την λεηλασία της ψυχής, έχει κατακτήσει πολύ ωραία πράγματα. Μέσα από πάρα πολλά κείμενα προσπαθήσαμε να δημιουργήσουμε μία ισορροπία που να έχει μια διαχρονικότητα και την ίδια στιγμή να έχει μία αναφορά στο σήμερα. Παρόλα αυτά όταν θα κάνουμε την Πατριδογνωσία ΙΙ, υπάρχουν ευτυχώς πάρα πολλά να διαλέξεις (γελάει).  


Η Πατριδογνωσία ανεβαίνει για 4η χρονιά. Έχει τροποποιηθεί κατά τη διάρκεια του ταξιδιού της;

Πάρα πολύ λίγο! Σχεδόν ελάχιστα! Νομίζω είναι δύο ή τρεις νύξεις και το εννοώ. Μία ή δύο προτάσεις μέσα στο κείμενο και για αυτό θα πρέπει να επανατοποθετήσουμε κάποια καινούρια πράγματα. Δεν θέλουμε να είναι μία αποκλειστικά σημερινή επιθεώρηση με την πιο συγκεκριμένη έννοια, δηλαδή του επι-θεωρώ και του επι-σκοπώ πάνω στα πράγματα. 

Ουσιαστικά η Πατριδογνωσία είναι μία solo παράσταση. Πόσο δύσκολο είναι αυτό για έναν καλλιτέχνη; 

Δεν θέλω να την λέω solo παράσταση γιατί πάνω στη σκηνή είναι και ο μουσικός Βασίλης Μπαμπούνης. Δεν μπορείς να καταλάβεις πόσο πολύτιμο και πόσο ωραίο πράγμα είναι το να είναι μαζί σου κάποιος άλλος στη σκηνή και πόσο γλυκό και ασφαλές καταφύγιο είναι ένας άνθρωπος απέναντί σου. Από την άλλη δεν είμαστε και εμείς μόνοι μας στην αίθουσα, αλλά από κάτω είναι άλλοι 100 άνθρωποι. Οπότε και δεν είμαστε μόνοι μας και αυτό είναι πολύ ωραίο! 


Θεωρείτε πως σατιρίζοντας καταστάσεις μπορεί να αλλάξει κάτι στο σκηνικό που επικρατεί στη χώρα μας;

Όχι! Όχι και λυπάμαι για αυτό. Δυστυχώς ο κόσμος έχει εκπαιδευτεί στο να παίζουν όλη μέρα αυτές οι γελοίες και αλήτικες τηλεοράσεις οι οποίες του λένε "Ναι μωρέ! Τώρα στην κρίση έχουμε ανάγκη να γελάσουμε". Ανάγκη έχουμε πάντα να γελάσουμε, όπως ανάγκη έχουμε πάντα να σκεφτούμε. Η τέχνη το μόνο που έχει να κάνει είναι να δώσει εργαλεία και εφόδια στην ανθρώπινη ψυχή και στο ανθρώπινο μυαλό ούτως ώστε να μετακινηθεί λιγάκι μήπως και καταφέρει και μπορέσει να δει τα πράγματα από μία άλλη γωνία. Να τα δει λίγο διαφορετικά και να μην πιάνεται πολύ εύκολα κορόιδο. 

Νομίζω ότι ο καλλιτέχνης οφείλει να λέει την άποψή του. Αυτό που δεν μπορώ δεχτώ είναι αυτό που λένε ότι η τέχνη πρέπει μόνο να υπαινίσσεται. Γιατί πρέπει μόνο να υπαινίσσεται; Αν θέλεις να πεις την άποψή σου γιατί να μην την πεις; Δεν εννοώ να σου την επιβάλλω ή να ενστερνιστείς την άποψή μου. Εγώ όμως έχω μία άποψη για την κοινωνία και οφείλω να την δηλώσω μέσα από το έργο επί ίσοις όροις. Εσύ μπορείς να σκεφτείς και να κρίνεις. Αυτό που πρέπει να κάνει η τέχνη είναι να δίνει στον άνθρωπο την δυνατότητα με την εκπαίδευση, την παιδεία και την μόρφωση που έχει να αποκτήσει μία κριτική σκέψη.

Λένε όμως όταν λες την αλήθεια αποκτάς εχθρούς. Δεν σας τρομάζει αυτό;

Ναι, με τρομάζει αλλά και τι να κάνουμε; Και με τρομάζει και με φοβίζει και το έχω πληρώσει.  

Γενικότερα είστε αισιόδοξος ή απαισιόδοξος; 

Εξαιρετικά απαισιόδοξος...

Έχετε όμως ένα παιδάκι...

Ναι!!! 


Λένε ότι όταν φέρνεις στον κόσμο ένα παιδί έχεις την αισιοδοξία ότι το αύριο θα είναι καλύτερο...

Το να είσαι αισιόδοξος δεν σημαίνει ότι είσαι ηττοπαθής. Είμαι απαισιόδοξος για κάποια πράγματα. Σε κάποια άλλα η ζωή είναι πάρα πολύ ωραία. Είμαι εξωστρεφής και πολύ χαρούμενος με τους φίλους μου και με τους αγαπημένους μου ανθρώπους. Η απαισιοδοξία μου οφείλεται σε πολύ συγκεκριμένες καταστάσεις. Πρέπει να βλέπουμε τα πράγματα όπως είναι και να κατανοούμε τι ακριβώς συμβαίνει. Νομίζω ότι αυτό που μας συμβαίνει είναι πολύ δύσκολο και θα μας ξεπεράσει.  

Η Πατριδογνωσία έχει στοιχεία επικοινωνίας με τους θεατές. Πόσο δυνατή πιστεύετε ότι είναι η επιρροή του καλλιτέχνη στο κοινό του;

Εάν κρίνουμε από τα "σκυλοποπ" τραγούδια που κυκλοφορούν νομίζω ότι η επιρροή του καλλιτέχνη στο κοινό του είναι πολύ μεγάλη. Όταν βλέπεις να συρρέουν σε όλους αυτούς τους ναούς του πολιτισμού, τα σκυλάδικα, εκατοντάδες για να ακούσουν όλα αυτά και νομίζουν ότι περνάνε καλά πάει να πει ότι η επιρροή είναι μεγάλη.

Αυτό όμως δεν ισχύει και στο θέατρο...

Γιατί να μην ισχύει; Υπάρχουν θεάματα που είναι επίσης... "σκυλοποπ". 

Για το ποιοτικό θέατρο...

Ξέρεις τι γίνεται; Το θέμα είναι τι είδους είναι αυτή η επιρροή του καλλιτέχνη, ανεξάρτητα αν αυτή είναι μικρή ή μεγάλη. Και φυσικά πόσο ανοιχτοί είμαστε εμείς στο να επηρεαστούμε και από τι. 


Ας επιστρέψουμε στην Πατριδογνωσία. Το κοινό πως την αντιμετωπίζει;

Δυστυχώς έχουμε μάθει να χαχανίζουμε, να γελάμε με σεξοαστειάκια και με πονηρές βρισιές. Αντιλαμβανόμαστε ως κωμωδία κάτι τέτοιου είδους θεάματα και δεν το λέω για να τα κατακρίνω. Και εγώ μπορεί να γελάω και να χαίρομαι με αυτά. Νομίζω η Πατριδογνωσία έχει ένα πυκνό κείμενο, το οποίο έχει πολλές πληροφορίες και το οποίο απαιτεί τη συγκέντρωση του θεατή. Αυτό έχει μία δυσκολία γιατί δεν έχουμε μάθει να συγκεντρωνόμαστε εύκολα. Ωστόσο από ότι αντιλαμβάνομαι, κατά τη διάρκεια της παράστασης, όταν το κοινό μπει σε αυτή τη διαδικασία μπαίνει σε αυτό το ταξιδάκι και αισθάνομαι μία πολύ πυκνή ατμόσφαιρα στην αίθουσα και αυτό είναι πολύ όμορφο. 

Δεν διστάσατε στο παρελθόν να απορρίψετε συγκεκριμένες επαγγελματικές προτάσεις. Πόσο δύσκολη ή εύκολη είναι μια τέτοια απόφαση ειδικά στην τόσο δύσκολη εποχή που ζούμε;

Η ζωή μας είναι ένα άθροισμα υποχωρήσεων και συνθηκολογήσεων και αυτό όταν συμβαίνει είναι πολύ ωραίο γιατί αυτό μας κάνει να ζούμε μαζί με τους άλλους ανθρώπους. Το θέμα είναι μέχρι που είσαι διατεθειμένος να υποχωρήσεις και να συνθηκολογήσεις. Τότε ήταν πολύ δύσκολο να πω όχι, ενώ αύριο μπορεί να πω ναι σε κάτι αντίστοιχο. Αυτό όμως που δεν πρόκειται θα ξεπεράσω ποτέ είναι αυτό που έχω βάλει ως όριο στην ηθική μου αξιοπρέπεια. 


Λέγεται ότι στην κρίση γεννιέται η τέχνη. Στη δική μας εποχή κρίσης, τι είναι αυτό που "στράβωσε" και δεν γεννιέται σχεδόν τίποτα πλην συγκεκριμένων εξαιρέσεων; 

Η ίδια η χώρα είναι στραβή.  Δεν υπάρχει μόρφωση, παιδεία, πολιτισμός. Δεν υπάρχει τίποτα. Ζούμε στις πιο άσχημες πόλεις της Ευρώπης. Σε πόλεις που το μόνο που κάνουν είναι να δημιουργούν έναν ανταγωνιστικό χαρακτήρα μεταξύ των ανθρώπων και μία ανταγωνιστική διάθεση. Σε πόλεις που δεν σε εξυπηρετούν σε τίποτα και που ο καθένας βρίζει τον άλλο επειδή δεν μπορεί, για παράδειγμα, να μετακινηθεί. Δυστυχώς, την έχουμε συνηθίσει αυτή την ασχήμια και δεν μας ενοχλεί. Τι να διεκδικήσει ένας άνθρωπος που ζει έτσι;  

Η ίδια η χώρα είναι κατεστραμμένη. Δεν θα υπάρχει αυτή η χώρα σε δύο δεκαετίες. Ως λαός δεν έχουμε τα εργαλεία να υπάρξουμε γιατί δεν έχουμε ταυτότητα, δεν έχουμε τίποτα ελληνικό. Δες γύρω σου... υπάρχει κάτι ελληνικό; Έρχονται λένε οι ξένοι και θα αλλοιώσουν την ελληνική μας ταυτότητα. Ποια είναι η ελληνική μας ταυτότητα; Το να ακούμε σκυλάδικα; Δεν ξέρουμε να μιλάμε ελληνικά. Είναι τραγικό αυτό που μας συμβαίνει. Το μορφωτικό μας επίπεδο σύμφωνα με τον ΟΗΕ είναι λίγο πολύ το ίδιο με αυτό του Ιράν. Δεν υπάρχει μέλλον για αυτή την χώρα. 

Σε προηγούμενη συνέντευξη δηλώσατε πως «δεν πεθαίνετε για το θέατρο». Για ποιο πράγμα θα μπορούσε να «πεθάνει» ο Γεράσιμος Γεννατάς;

Νομίζω για οτιδήποτε θα μπορούσε να πεθάνει ο κάθε άνθρωπος. Για τους άλλους ανθρώπους. Βέβαια αυτό που αναφέρω είναι πολύ δύσκολο γιατί θα έπρεπε να σταθμίσω το τι συμβαίνει γύρω μου, να δω ποιες είναι οι υποχρεώσεις μου. Το ανθρώπινο πλάσμα γεννήθηκε για να πεθάνει αλλά η αυτοθυσία είναι πολύ μεγάλο πράγμα.


Ποια είναι τα επόμενα καλλιτεχνικά σας σχέδια; 

Θα συνεχίσουμε την Πατριδογνωσία αποσπασματικά και στην Αθήνα, αλλά και εκτός Αθηνών. Ξεκινάω μία παράσταση με έναν θεότρελο τύπο που λέγεται Παντελής Αμπαζής, με τον οποίο θα παίξουμε τρεις Δευτέρες του Νοέμβρη στη Μουσική Σκηνή Σφίγγα, αλλά πιστεύω ότι θα ταξιδέψουμε και εκτός Αθηνών. Από τον Ιανουάριο και μετά θα είμαι στο Θέατρο Τέχνης σε μία παράσταση που θα σκηνοθετήσει η Μαριάννα Κάλμπαρη και λέγεται "Βικτόρ ή Τα Παιδιά στην Εξουσία" και ελπίζω με όλα αυτά τα πράγματα που κάνω να έχω να πληρώσω τους λογαριασμούς μου (γελάει).

Συνέντευξη: Έρη Χριστοφορίδου
Φωτογραφίες: Georgia Rothe


Για περισσότερες πληροφορίες για την παράσταση πιέστε ΠΑΤΡΙΔΟΓΝΩΣΙΑ 'Η ΤΙΠΟΤΑ ΠΙΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΓΙΑ ΣΥΓΓΝΩΜΗ

Για ηλεκτρονική προπώληση εισιτηρίων για την παράσταση ΠΑΤΡΙΔΟΓΝΩΣΙΑ 'Η ΤΙΠΟΤΑ ΠΙΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΓΙΑ ΣΥΓΓΝΩΜΗ πιέστε εδώ

Για ηλεκτρονική προπώληση εισιτηρίων για την παράσταση ΣΥΚΟ ΑΠ΄ΤΟΝ ΚΑΝΑΠΕ στη Μουσική Σκηνή Σφίγγα πιέστε εδώ